Bileşik Faiz Hesaplayıcı (Birikim ve Katkı Payı)
Başlangıç tutarınızı, her ay ekleyeceğiniz katkıyı ve beklediğiniz yıllık getiriyi girin; birikiminizin bugünkü değerini, gelecekteki değerini ve faiz getirisinin ne kadarını oluşturduğunu görün.
Bilgileriniz
Bu hesaplayıcı ne yapar?
Bu araç, bileşik faizin uzun vadede yarattığı etkiyi hesaplar. Başlangıç tutarınızı, her ay düzenli olarak ekleyeceğiniz katkıyı, beklediğiniz yıllık getiri oranını ve birikim süresini girdiğinizde; birikiminizin gelecekteki değerini, toplam katkınızı ve faiz getirisinin bu toplamın ne kadarını oluşturduğunu görürsünüz. Hesaplayıcı aynı zamanda bugünkü değeri de göstererek gelecekteki tutarın bugünün parasıyla ne anlama geldiğini ortaya koyar.
Bileşik faizin sihri, kazandığınız getirinin de sonraki dönemlerde getiri üretmesidir. Basit faizde yalnızca anapara faiz kazanırken, bileşik faizde faiz de faiz kazanır. Bu nedenle zaman, getiri oranından bile önemli bir değişkendir: 10 yıllık bir birikim ile 30 yıllık bir birikim arasındaki fark, süre iki katına çıktığında ortaya çıkan farkın çok üzerindedir. Uzun vadede toplam birikimin büyük kısmı, yatırdığınız paradan değil kazanılan getiriden oluşur.
Düzenli katkının etkisi de küçümsenmemelidir. Ayda 3.000 TL gibi mütevazı bir tutar, uzun vadede başlangıç tutarınızı kat kat aşan bir birikim yaratabilir; çünkü her katkı kendi bileşik büyümesini başlatır. Bu nedenle birikime erken başlamak, ileride daha büyük tutarlar yatırmaktan genellikle daha etkilidir. Hesaplayıcıda katkı tutarını ve süreyi değiştirerek bu etkiyi kendi senaryonuzda test edebilirsiniz.
Son olarak enflasyonu unutmayın. Nominal getiri yüksek görünse de satın alma gücünüz, enflasyon kadar artmaz. Gerçek getiri, nominal getiriden enflasyonun çıkarılmasıyla yaklaşık olarak bulunur (daha kesin hesap için (1 + getiri) ÷ (1 + enflasyon) − 1 kullanılır). Aynı hesaplayıcıyı gerçek getiri oranıyla çalıştırarak bugünkü satın alma gücü cinsinden sonucu görebilir, hedefinizi buna göre belirleyebilirsiniz.
Kullanılan formül
Gelecek değer, başlangıç tutarının büyümesi ile her dönem eklenen katkıların büyümesinin toplamıdır.
| Symbol | Meaning |
|---|---|
FV |
Gelecekteki değer; birikimin dönem sonundaki toplam tutarı |
P |
Başlangıç tutarı (bugün yatırdığınız anapara) |
C |
Her dönem eklenen katkı payı (aylık katkı varsayılan) |
r |
Dönemsel getiri oranı: yıllık getiri ÷ 12 (aylık bileşik için) |
n |
Toplam dönem sayısı: yıl × 12 |
Bugünkü değer |
Gelecekteki tutarın bugünün parasıyla karşılığı; enflasyon etkisini görmek için kullanılır |
Hesaplayıcı, katkıların her dönemin sonunda yapıldığını ve getiri oranının dönem boyunca sabit kaldığını varsayar. Gerçek piyasalarda getiri dalgalanır; bu nedenle sonuç bir garanti değil, bir projeksiyondur. Vergi ve fon işletim giderleri hesaba dahil değildir.
Örnek: 50.000 TL başlangıç, ayda 3.000 TL, %7,5 getiri
50.000 TL başlangıç tutarı, aylık 3.000 TL katkı ve yıllık %7,5 nominal getiri ile 10, 20 ve 30 yıl sonrasını karşılaştıralım.
| Figure | Result |
|---|---|
| 50.000 TL | |
| 3.000 TL | |
| %7,5 (aylık bileşik, aylık %0,625) | |
| 639.394 TL / 410.000 TL | |
| 1.884.233 TL / 770.000 TL | |
| 4.513.413 TL / 1.130.000 TL | |
| 223.041 TL |
Süre 10 yıldan 20 yıla çıktığında toplam katkı yalnızca 360.000 TL artarken birikim 1.244.839 TL artıyor; yani kazancın büyük kısmı bileşik getiriden geliyor. 20 yıl sonundaki 1.884.233 TL'nin 1.114.233 TL'si faiz getirisidir. Yalnızca başlangıç tutarını yatırıp hiç katkı yapmasaydınız 20 yılda 223.041 TL birikirdi; düzenli katkının katkısı bu karşılaştırmada net görülüyor.
Sonuçlar tahminidir. Masraflar, vergiler ve yuvarlama nedeniyle bankanızın tutarları farklı olabilir.
Bileşik faizden en iyi şekilde yararlanmak
Erken başlamak, çok yatırmaktan daha etkilidir
Bileşik büyümede süre, üstel bir çarpandır. 25 yaşında başlayıp 35 yıl biriktiren biri, 40 yaşında başlayıp 20 yıl biriktiren ve her ay daha fazla yatıran birinden çoğu senaryoda daha fazla birikime ulaşır. Bu nedenle küçük tutarlarla da olsa hemen başlamak, mükemmel planı beklemekten daha değerlidir.
Katkıyı otomatikleştirin ve gelirle birlikte artırın
Her ayın başında otomatik talimatla hesabınızdan çıkan bir katkı, disiplin gerektirmediği için en sürdürülebilir yöntemdir. Ayrıca maaşınıza zam geldiğinde katkıyı da aynı oranda artırmak, yaşam standardınızı bozmadan birikimi hızlandırır. Katkı artışının etkisini hesaplayıcıda test edebilirsiniz.
Enflasyonu hesaba katarak gerçek hedef belirleyin
Nominal getiri sizi yanıltmasın; bugünkü satın alma gücü cinsinden sonucu görmek için getiri oranından enflasyonu düşerek hesaplayın. Örneğin %7,5 nominal getiri ve %5 enflasyon ortamında gerçek getiri yaklaşık %2,4'tür. Hedefinizi bu gerçek getiriye göre belirlemek, ileride hayal kırıklığını önler.
Maliyetleri ve vergiyi ihmal etmeyin
Fon işletim giderleri, işlem komisyonları ve getiri üzerinden alınan vergiler bileşik etkiyi aşağı çeker; çünkü her yıl eksilen tutar, sonraki yılların getirisini de azaltır. Yıllık %1'lik bir gider farkı, 30 yıllık birikimde toplam tutarın belirgin bir bölümünü siler. Düşük maliyetli araçları tercih etmek uzun vadede ciddi fark yaratır.
Sonuçları gönder
Sonuçlarınızı e-posta ile gönderiyoruz. İstediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bileşik faiz ile basit faiz arasındaki fark nedir?
Basit faizde yalnızca anapara faiz kazanır; kazanılan faiz tekrar yatırıma dönüşmez. Bileşik faizde ise kazandığınız getiri anaparaya eklenir ve sonraki dönemde onun üzerinden de getiri elde edersiniz. Uzun vadede bu fark çok büyür: 20 yıllık bir birikimde toplam tutarın büyük kısmı bileşik etkiden kaynaklanır.
Bileşik faiz hangi sıklıkla hesaplanır?
Sıklık, ürünün koşullarına bağlıdır: aylık, üç aylık, altı aylık veya yıllık bileşik olabilir. Bileşik sıklığı arttıkça etkin getiri de artar; örneğin yıllık %7,5 nominal oran aylık bileşikte yıllık yaklaşık %7,76 etkin getiriye karşılık gelir. Hesaplayıcı varsayılan olarak aylık bileşik kullanır.
Katkılar dönem başında mı, sonunda mı yapılıyor?
Hesaplayıcı, katkıların dönem sonunda yapıldığını varsayar (sıradan anüite). Katkıyı her ayın başında yaparsanız, her katkı bir dönem daha fazla getiri üretir ve sonuç bir miktar daha yüksek çıkar. Aradaki fark kısa vadede küçük, 20-30 yıllık ufukta ise belirgin olabilir.
Getiri oranını ne almalıyım?
Kullandığınız aracın uzun vadeli gerçekçi getirisini esas alın. Mevduat için mevduat faizini, devlet tahvili için tahvil faizini, hisse senedi fonu için uzun vadeli endeks getirisini kullanabilirsiniz. Geçmiş getiriler geleceği garanti etmez; bu nedenle tek bir yüksek oran yerine iyimser, gerçekçi ve kötümser üç senaryo hesaplamak daha sağlıklı bir planlama sağlar.
Sonucu bugünkü paranın değeriyle nasıl yorumlarım?
Hesaplayıcının gösterdiği bugünkü değer, gelecekteki tutarın bugünün satın alma gücüyle karşılığıdır. Örneğin 20 yıl sonra ulaşılan 1.884.233 TL, %5 enflasyon varsayımıyla bugünün yaklaşık 710.000 TL'sine denk gelir. Hedefinizi belirlerken gelecekteki nominal tutara değil, bugünkü değere bakmak sizi yanılgıdan korur.
Borç ödemek mi, birikim yapmak mı öncelikli?
Yüksek faizli borç (kredi kartı gibi) varsa önce onu kapatmak genellikle daha yüksek getiri sağlar; çünkü borcu kapatmak, o faiz oranında garantili bir getiridir. Buna karşılık düşük faizli bir konut kredisi varken birikime de devam etmek, acil durum fonu ve uzun vadeli hedef için gereklidir. Doğru denge, borcun faizi ile beklenen yatırım getirisinin karşılaştırılmasıyla kurulur.